Natura 2000
Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej w 2004 roku, zobowiązuje do respektowania prawa unijnego. W dziedzinie ochrony przyrody kluczowe są: Dyrektywa Ptasia i Dyrektywa Siedliskowa. Obligują one do tworzenia, na obszarach spełniających wymogi w/w dyrektyw, Europejskiej Sieci Obszarów Chronionych Natura 2000.
Na mocy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 roku został wyznaczony Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków – Gorce (PLB 120001), obejmujący niemal w całości powierzchnię Gorczańskiego Parku Narodowego. O zakwalifikowaniu do sieci Natura 2000 przemawiało występowanie gatunków wymienionych w Załączniku 1 Dyrektywy Ptasiej: bociana czarnego Ciconia nigra, trzmielojada Pernis apivorus, orlika krzykliwego Aquila pomarina, orła przedniego Aquila chrysaetos, jarząbka Bonasa bonasia, głuszca Tetrao urogallus, derkacza Crex crex, puchacza Bubo bubo, sóweczki Glaucidium passerinum, puszczyka uralskiego Strix uralensis, włochatki Aegolius funereus, dzięcioła zielonosiwego Picus canus, dzięcioła czarnego Dryocopus martius, dzięcioła białogrzbietego Dendrocopos leucotos, dzięcioła trójpalczastego Picoides tridactylus, muchołówki małej Ficedula parva i gąsiorka Lanius collurio.
Na mocy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 roku został wyznaczony Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków – Gorce (PLB 120001), obejmujący niemal w całości powierzchnię Gorczańskiego Parku Narodowego. O zakwalifikowaniu do sieci Natura 2000 przemawiało występowanie gatunków wymienionych w Załączniku 1 Dyrektywy Ptasiej: bociana czarnego Ciconia nigra, trzmielojada Pernis apivorus, orlika krzykliwego Aquila pomarina, orła przedniego Aquila chrysaetos, jarząbka Bonasa bonasia, głuszca Tetrao urogallus, derkacza Crex crex, puchacza Bubo bubo, sóweczki Glaucidium passerinum, puszczyka uralskiego Strix uralensis, włochatki Aegolius funereus, dzięcioła zielonosiwego Picus canus, dzięcioła czarnego Dryocopus martius, dzięcioła białogrzbietego Dendrocopos leucotos, dzięcioła trójpalczastego Picoides tridactylus, muchołówki małej Ficedula parva i gąsiorka Lanius collurio.
Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków „Gorce” jest zbyt mały dla ochrony niektórych, ważnych gatunków ptaków, takich jak: orzeł przedni, orlik krzykliwy, derkacz, głuszec i puchacz. Powinien być w przyszłości poszerzony do granic Specjalnego Obszaru Ochrony Siedlisk „Ostoja Gorczańska”, którego projekt o powierzchni 17 998 ha, obejmujący oprócz GPN także tereny Nadleśnictwa Limanowa i Nowy Targ oraz grunty właścicieli prywatnych, został przekazany do Komisji Europejskiej 31 marca 2007 roku.
Za włączeniem tych obszarów do sieci Natura 2000 przemawiał duży udział siedlisk i gatunków zwierząt ujętych w Dyrektywie Siedliskowej. Największy udział w siedliskach leśnych mają żyzne buczyny (kod 9130) i górskie bory świerkowe (kod 9410). Z leśnych siedlisk przyrodniczych o znaczeniu priorytetowym występują: nadrzeczna olszyna górska (kod 91E0) i podmokła świerczyna górska (kod 91D0). Z siedlisk nieleśnych dominują górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (kod 6510). Do siedlisk o znaczeniu priorytetowym należą murawy bliźniczkowe (kod 6230).
Do gatunków zwierząt ujętych w Dyrektywie Siedliskowej, wymagających ochrony w formie wyznaczenia obszarów Natura 2000 należą: kumak górski Bombina variegata, traszka karpacka Triturus montandoni, wydra Lutra lutra, ryś Lynx lynx, wilk Canis lupus i niedźwiedź brunatny Ursus arctos. Dwa ostatnie są gatunkami o znaczeniu priorytetowym.
Jan Loch
